Son Güncelleme : 2008-09-16 12:55:47

40 Gün 40 Gece Sema Semineri 3

14 Temmuz - 23 Ağustos 2008

Mehmet Rasim Mutlu Kültür Merkezi
Gökçedere Kaplıcları
Yalova - Türkiye

Hazreti Mevlana

700 yıl kadar önce bugün Türkiye olarak adlandırılan Anadolu´da, Konya´da mutasavvıf, filozof ve mukaddes bir şahsiyet olan Mevlana Celaleddin-i Rumi yaşadı.

İnsanlara şunları öğretti
İlahi aşk
Hoşgörü
Umut
Eğitim

Günümüze kadar bu değerler geçerliliklerini kaybetmedi. Özellikle gerçek değerlerin yitirildiği zamanlarda.

Onun şiirleri ve edebi eserleri dünyanın bütün bölgelerinde çok iyi tanınmaktadır. Bu eserler insanların kalblerine dokunmakta ve onlara mutluluk getirmektedir. Onun sözlerinde bizler, düşüncelerimize ilham, davranışlarımıza tavsiyeler ve hayatımızda faydalı ve doğru kararlar verebilmemiz için uyarı ve yardımlar buluyoruz.

Hz.Mevlana şair, mutasavvıf, manevi bir öğretmen ve erdem sahibi bir kişiydi. Kuran ve dini ilimler hususunda bir otorite ve dünya hayatı ile ilgili sorunlarının çözümünde bir üstad idi. Onun erdem zenginliği ve örnek yaşam tarzı kendini sema şeklinde ifade etmiştir.

Sema yapan kişi kalbinin bulunduğu istikamete doğru döner; çünkü kalb Tanrı´nın evidir. Yavaşça eller ve kollar bulunmaları gereken yerlere ulaşırlar. Sağ el Tanrı´dan gelecek ihsanları kabul etmek üzere yukarı doğru açılır, sol el ise vermek ve paylaşmak gayesiyle aşağıya çevrilir.

İnsan sema (Gök) ve Dünya arasında bir aracı olmuştur. Tanrı´dan gelen ihsanları saygıyla kabul eder ve onları İnsanoğlu ile paylaşır. Böyle bir yaşam hayırlı bir yaşamdır. Nefs terbiye edildiğinde insan başkalarının ihtiyaç ve isteklerini görüp farkedebilir ve bunları kabullenir.

Sema evrensel aşka giden yolda bir adım ve bir dua dansıdır. Kişi birlik hissini kaybetmeden diğer insanlarla birlikte sema eder. Sema aynı zamanda Tanrı´ya karşı duyulan ilahi aşkı simgeler; bu aşk yoluyla insan diğer insanları da sevmeyi öğrenir.

Hz Mevlana´nın sağlığında Sipehsalar adlı bir şahıs onun hayatı, seceresi ve ailesi hakkında bir kitap yazmaya başladı. Daha sonra Ahmet Eflaki bu kitabı tamamladı; kitabın ismi: Menkıb el-Arifin (Ariflerin Menkıbeleri) idi. Bu kitapta Hz. Mevlana´nın kaç defa ve ne kadar süreyle sema yaptığı hakkında bilgilere ulaşıyoruz. Bazen üç gün üç gece, bazen yedi gün yedi gece, bazen on altı gün ve on altı gece ve üç defa da kırk gün kırk gece sema yaptığını öğreniyoruz.

Mistik şiirlerini vecd ile tekrarlarken, yemeden içmeden ve uyumadan dönmektedir Hz. Mevlana.

Efsaneye göre dostu ve mürşidi Şems-i Tebrizi´yi kaybeden Mevlana vecd halinde Konya Pazarı´na ulaşır ve kuyumcu Salahuddin´in dükkanından gelen çekiç sesleri eşliğinde sema yapar. Dostundan acı dolu ayrılışı onu dahi bir şair olarak kemale erdirmiş ve şahane şiirler yazmıştır.

Hazreti Mevlana:

“Allah´ın ilahi nuru altı yönden gelmektedir. Ama insan sorar: O nerede? ve bilmeyerek bütün yönlere bakar durur. Öğren! yönlere ihtiyaç duymadan!”

“Sema´nın nuru kudümün sesinden gelmektedir. Onun simetrik ritmi kalpler için bir mesajdır.”

“Her hareket bir sır taşır. Acı ve durgun sularla nehrin akan taze suyunu karşılaştır!”

Sema ayin öğeleri taşıyan bir ibadet dansıdır.

Sema kelimesini iki anlamı vardır: gök ve “dinlemek”

El Semiğ Tanrı´nın güzel İsimlerinden biridir ve herşeyi duyan anlamına gelir.

Tarihi Gerçekler:

Dönerek yapılan ibadetin esas şekli bilinmemektedir. Fakat bir çok kültürde, dini ayin ve törenlerin merkezinde dansı bulmaktayız. İran´daki Zarathustra dininde, hızla dönen insanların dansa bir örnek teşkil ettikleri görülüyor. Bu hareketler ateş enerjisinin olumsuz etkisine karşı faydalı olmalıdır.

Sahabeden biri şiir okuduğunda Peygamberimiz Hz. Muhammed´in (S.A.V.) dans ederek dua ettiği rivayet edilir.

Girdap şeklinde dönme hareketleri şamanik zamanlardan beri bilinmektedir. Şamanlar bu hareketler ile ekstaza ulaşmakta ve bilinç durumlarını değiştirmekteydiler. Bu hale ulaşan Şaman başka alemlere ve boyutlara geçmekte ve sorularına yanıt ve problemlerine çare bulmaktaydı.

Sema dönerek yapılan bir ibadettir. Asırlar öncesinden beri değişik insan topluluklarında görülür. Dönme ve ritmik hareketler bilinci değiştiren ve ruhsal kaynaklarla daha derin bir teması sağlayan uygulamalardır.

Danslar ve dönme ibadeti Anadolu´ya Orta Asya´dan gelmiştir. Bu danslarda, her hareketin manevi bir kararlılık ve bilinç taşıdığı fikri mevcuttur.

Mevlevi Musikısi

Hz. Mevlana´nın yaşadığı dönemde şu enstrumanların kullanıldığını biliyoruz: Ney, Çenk (harp), Rebab, Kudüm, Kopuz ve diğerleri.

Ayin ve törenlerde nasıl bir icra yapıldığı konusunda kesin bir bilgimiz yok. Fakat bestelerin yanısıra doğaçlama çalışmaların da yapıldığını tahayyül edebiliriz.

Seminerimiz:

Birkaç yıl önce, 700 sene evvel Hz. Mevlana´nın yaptığı gibi esas şekliyle sema yapmak gayesiyle bir denemeye girişitik. Maneviyatımızı derinleştirmek amacındaydık.

Son bes yılda İsviçre, Almanya, İspanya, Avusturya ve Türkiye´de, bir sefere mahsus bir gün ve gece, on altı kere üç gün ve gece, bir kere beş gün beş gece ve bir kere de yedi gün ve yedi gece sema çalışması yaptık.

Geçtiğimiz iki yıl aynı günlerde, aynı yerde, iki 40 gün 40 gece sema çalışması gerçekleştirdik.

Bu çalışmalar sırasında müzik hiç durmadı ve her an en az iki semazen döner vaziyette çalışmalar devam etti. Bu süreler zarfında yeterli miktarda müzisyen ve semazenimiz olduğundan, zikir, ilahi ve semayı günlerce ve geceler boyu devam ettirebildiğimizi gördük. Bu koşullarla Mevlana´nın kendi yaşam süresinde uyguladığı döngüyü takip edebilecektik.

UNESCO´nun kültürel miraslar bünyesi içersinde Hz. Mevlana yılı ilan ettiği bu yıl da yine kırk gün ve kırk gece müzik, sema, zikir ve dua ile ibadet ettik.

Umuyoruz ki herkes kendi benliğinde semanın özünü ve anlamını bulacak ve bizler semanın eğitsel yönünü deneyimleyeceğiz.  Ve de bunu gerçekleştirdik Elhamdülillah. Gelecek sene için 40 gece sema ve başka programlar planlamaktayız.